Nếu như thương hiệu công ty có tác dụng chủ yếu đối với việc bán hàng, đối với người tiêu dùng thì việc xếp hạng như sự khẳng định đẳng cấp của công ty có tác động quan trọng đối với công tác nhân sự.

Đầu tháng 10 năm 2007, sau khi tiến hành xếp hạng tín dụng 198/202 doanh nghiệp đang niêm yết trên sàn chứng khoán TP.HCM (không xếp hạng các ngân hàng và chứng chỉ quĩ), Trung tâm Thông tin tín dụng (CIC) trực thuộc Ngân hàng Nhà nước đã chính thức giới thiệu “Xếp hạng tín dụng các doanh nghiệp niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam”.

Hơn một tháng đã trôi qua kể từ lúc các danh sách xếp hạng doanh nghiệp đầu tiên ở Việt Nam được công bố. Sắp tới đây, Công ty Báo cáo đánh giá Việt Nam (Vietnam Report) kết hợp với Báo điện tử VietNamNet dự tính công bố Danh sách 500 doanh nghiệp hàng đầu Việt Nam dựa trên mô hình đánh giá xếp hạng của Fortune.

Câu hỏi đặt ra là việc xếp hạng doanh nghiệp có ý nghĩa gì đối với người tiêu dùng, đối với các đối tác, đối với nhà đầu tư, đối với chính doanh nghiệp. Trong bài viết này, trên cơ sở những ý tưởng của David D’Alessandro, Chủ tịch và Tổng Giám đốc của John Hancock (một trong 100 công ty hàng đầu của thế kỷ XX do Tạp chí New York Times bình chọn), chúng ta sẽ cùng nhau xem xét những lợi thế trên thị trường mà danh sách xếp hạng có thể đem đến cho các doanh nghiệp hàng đầu.
  
Những công ty được xếp hạng trong các danh sách xếp hạng doanh nghiệp như Fortune 500 hay Forbes 500 có một số lợi thế to lớn trên thị trường, đặc biệt là trong công tác nhân sự:

1. Những người giỏi nhất muốn làm việc cho họ
2. Việc công ty được xếp hạng giúp nhân viên tập trung và có quyết định dễ dàng
3. Việc công ty được xếp hạng thúc đẩy nhân viên làm việc nhiều hơn hay ít nhất cũng có niềm tin là mình quan trọng hơn và làm được nhiều việc hơn.

Thương hiệu có thể chỉ là nhất thời nhưng đẳng cấp của công ty là mãi mãi.

Các công ty có tên trong các danh sách xếp hạng có sự thành công không chỉ vì thứ hạng của công ty có tác động mạnh mẽ đến người tiêu dùng mà thứ hạng ấy còn có ảnh hưởng lớn đến sự quan tâm của nhân viên và của các đối tác của công ty.

Nếu hỏi điều gì quan trọng nhất đối với một người đi xin việc, người ta có thể trả lời: quan trọng nhất là lương, giá trị công việc (cả về quyền lợi lẫn danh tiếng) và môi trường làm việc. Nhưng sự thật là hầu hết những người có năng lực đều sẵn sàng hy sinh một hoặc thậm chí cả ba yếu tố trên để có cơ hội làm việc cho một công ty hàng đầu trong lĩnh vực của mình. Hơn nữa, các công ty được xếp hạng trong các danh sách uy tín thường không phải trả lương cao để thu hút những người giỏi nhất.

Tạp chí Fortune đã thực hiện phép so sánh thú vị số ứng viên trung bình cho một vị trí đăng tuyển của hai nhóm công ty: nhóm một là các công ty có tên trong danh sách “Một trăm công ty là nơi làm việc tốt nhất” và nhóm hai là nhóm các công ty có tên trong danh sách “Một trăm công ty hàng đầu” (trong đó có các công ty như Microsoft, Dell và Intel). Danh sách đầu nhấn mạnh vào tính thân thiện của môi trường làm việc, danh sách sau nhấn mạnh về năng lực hoạt động và marketing của các công ty. Kết quả là nhóm các công ty được xếp hạng là công ty hàng đầu đã thu hút được nhiều ứng viên hơn nhóm các công ty chủ trương tạo ra môi trường làm việc tốt nhất cho nhân viên với tỷ lệ là 2/1.

Những người tìm việc luôn bị thu hút bởi những công ty hàng đầu vì yếu tố đẳng cấp. Người ta có thể tự hào nói rằng mình làm việc cho một trong những công ty hàng đầu, ngầm hiểu rằng những công ty đó là những lò ươm nhân tài, là bệ phóng tốt nhất. Những công ty hàng đầu luôn năng động, luôn có những dự án mới và luôn có khả năng tuyển được những người giỏi nhất. Khi nhìn vào bản lý lịch và biết bạn đã làm việc cho Citigroup, Coca - Cola hoặc Microsoft, người ta nghiễm nhiên coi bạn là một ngôi sao. Có thể bạn chưa xuất sắc lắm nhưng kinh nghiệm làm việc trong một công ty hàng đầu sẽ khiến bạn được coi trọng. Rõ ràng là nếu phải lựa chọn giữa một phóng viên xuất sắc đang làm việc cho một tờ báo địa phương và một nhà báo bình thường đang làm việc cho New York Times, chắc chắn ưu thế sẽ thuộc về người đang làm việc cho một trong những tờ báo hàng đầu.

Không chỉ những nhân viên tốt nhất mà các đối tác cũng bị hấp dẫn bởi các công ty được xếp hạng hàng đầu. Những nhà phân phối có mạng lưới khách hàng tiềm năng rộng khắp háo hức được trở thành đại diện bán hàng cho các công ty hàng đầu và dễ bỏ qua những khó chịu nho nhỏ trong quá trình hợp tác. Những đại lý bán lẻ, những nhà cung cấp sẽ nỗ lực hết sức để giành cơ hội làm ăn với các công ty hàng đầu vì thương hiệu của các công ty này sẽ nâng cao uy tín cho họ và giúp thu hút các khách hàng khác.

Đẳng cấp của công ty sẽ khiến những quyết định khó khăn trở nên dễ dàng hơn. Những công ty được xếp hạng trong danh sách những doanh nghiệp hàng đầu nhận thấy mình có thể làm được những việc mà các công ty khác không thể làm được. Vấn đề không chỉ ở chất lượng nguồn nhân lực mà các công ty hàng đầu thu hút được mà còn vì đẳng cấp cao khiến việc đưa ra các quyết định trở nên dễ dàng hơn nhiều. Người ta có câu: “Kẻ mạnh bao giờ cũng đúng”.

Với vị trí xếp hạng trong danh sách các công ty hàng đầu, có thể thuyết phục nhân viên rằng họ có thể làm được những gì mà đối thủ cạnh tranh khác không thể, rằng họ có thể đưa sản phẩm ra thị trường nhanh hơn, rằng họ có thể chăm sóc khách hàng chu đáo hơn, thu được nhiều lợi nhuận hơn. Điều này được lý giải cũng như khi lý giải vì sao các vị chỉ huy trong quân đội thường hô hào: “Vì chúng ta là người Mỹ, chúng ta có thể chiếm lĩnh trận địa đó”. Yêu cầu nhân viên thực hiện một nhiệm vụ quá sức quả là một việc khó khăn nhưng nhân viên sẽ luôn sẵn sàng làm và thực hiện thành công nhiệm vụ đó nếu họ cảm thấy cần cống hiến vì đẳng cấp của công ty.

Nếu như thương hiệu công ty có tác dụng chủ yếu đối với việc bán hàng, đối với người tiêu dùng thì việc xếp hạng như sự khẳng định đẳng cấp của công ty có tác động quan trọng đối với công tác nhân sự. Trong công tác đầy khó khăn này, để động viên, dẫn dắt nhân viên đạt đến mục tiêu chung của công ty, có thể nói “thương hiệu có thể chỉ là nhất thời nhưng đẳng cấp của công ty là mãi mãi”.

• Tiến sĩ Phan An